தஞ்சை பெரிய கோயில்: கணக்கு எழுதி வைத்த ஆயிரம் ஆண்டுக் கோயில்
முதலாம் ராஜராஜ சோழன் கட்டிய, சுமார் 1010இல் நிறைவடைந்த கோயிலும் அதன் சுவர்களில் உள்ள கணக்குகளும்.

தஞ்சையின் பிரம்மாண்டக் கோயிலைக் கட்டியவன் சோழ மன்னன் முதலாம் ராஜராஜன். சுமார் 985 முதல் 1014 வரை ஆண்ட அவனது காலத்தில், சுமார் 1010இல் கோயில் நிறைவடைந்தது. அதன் கல்வெட்டுகள் அதை ராஜராஜேச்சுரம், அதாவது ராஜராஜனின் ஈசுவரம், என்று அழைக்கின்றன. பிரகதீஸ்வரர் என்ற பெயர் பின்னர் வந்தது.
கருங்கல் மலை
கருவறைக்கு மேல் உள்ள விமானம் சுமார் 66 மீட்டர் உயரம், முழுவதும் கருங்கல். தலைமைச் சிற்பியின் பெயரையும் கல்வெட்டுகள் பதிவு செய்துள்ளன: குஞ்சர மல்லன் ராஜராஜப் பெருந்தச்சன். ஆயிரம் ஆண்டுகளுக்கு முந்தைய ஒரு சிற்பியின் பெயர் நிலைத்திருப்பதே அரிது.

கல்லில் ஒரு கணக்குப் புத்தகம்
கோயில் சுவர்கள் ஒரு பெரிய கணக்கேடு. நகைகள், விளக்குகள், ஊர்கள் செலுத்த வேண்டிய பங்கு, கடன்கள் எல்லாம் பொறிக்கப்பட்டுள்ளன. ராஜராஜனின் அக்கா குந்தவை அளித்த நகைகளின் பட்டியலும் உண்டு. நந்தா விளக்கு அணையாமல் இருக்க நெய் வழங்க இடையர்களுக்குக் கால்நடைகள் கொடையாக அளிக்கப்பட்டன; பெரும்பாலும் 96 ஆடுகள்.
நானூறு பெயர்கள்
கோயில் பணிக்கு நியமிக்கப்பட்ட நானூறு பெண்களின் பெயர்கள், அவர்களுக்கு அளிக்கப்பட்ட வீடுகள், ஒவ்வொருவரின் ஆண்டுப் பங்கான 100 கலம் நெல், எல்லாம் கல்வெட்டுகளில் உள்ளன. 1891 முதல் யூஜின் ஹுல்ட்ஷ் ‘சௌத் இந்தியன் இன்ஸ்கிரிப்ஷன்ஸ்’ தொடரில் இவற்றின் மொழிபெயர்ப்பை வெளியிட்டார்.
கோபுரத்தின் நிழல் தரையில் விழாது என்ற கதை பிரபலம்; ஆனால் நிழல் விழுகிறது. அது கோயில் ஆவணங்களிலிருந்து வந்ததல்ல.
இன்றும் ராஜராஜனின் பிறந்த நட்சத்திரமான சதயத்தன்று தஞ்சையில் சதய விழா கொண்டாடப்படுகிறது.

காலவரிசை
- ~985முதலாம் ராஜராஜ சோழன் அரியணை ஏறுகிறான்.
- ~1010ராஜராஜேச்சுரம் கோயில் நிறைவு.
- 1014ராஜராஜனின் ஆட்சி முடிவு.
- 1891யூஜின் ஹுல்ட்ஷ் தஞ்சைக் கல்வெட்டுகளின் மொழிபெயர்ப்பை வெளியிடத் தொடங்குகிறார்.