1956 నవంబర్ 1కి ముందు భారతదేశ పటంలో కేరళ అనే రాష్ట్రమే లేదు. మలయాళం మాట్లాడేవారు మూడు పాలనల కింద జీవించేవారు: తిరువాన్కూరు, కొచ్చిన్ అనే రెండు సంస్థానాలు, బ్రిటిష్వారు నేరుగా పాలించిన మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని మలబార్ జిల్లా.
ఒక వినతిపత్రంతో మొదలు
1891 జనవరి 1న 10,028 మంది సంతకాలతో ఒక వినతిపత్రం తిరువాన్కూరు ప్రభుత్వానికి అందింది. మలయాళీ మెమోరియల్ అని పిలిచే ఈ వినతిపత్రం, ఉన్నత ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో స్థానికులకు ఎక్కువ అవకాశం కావాలని కోరింది. ఒకే భాష మాట్లాడే ప్రజలు ఒకే రాజకీయ గొంతుగా మాట్లాడటం మొదలుపెట్టిన తొలి సంకేతాల్లో ఇది ఒకటి.
పటం కంటే ముందే భాష పటం
1921లో కాంగ్రెస్ మలబార్, కొచ్చిన్, తిరువాన్కూరులను కలిపి భాష ఆధారంగా కేరళ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. అదే ఏడాది ఏప్రిల్లో ఒట్టపాలంలో తొలి అఖిల కేరళ రాజకీయ సభ జరిగింది. 1946లో ఇ. ఎం. ఎస్. నంబూద్రిపాద్ రాసిన ‘ఒకటింపావు కోట్ల మలయాళీలు’ అనే పుస్తకం, మలయాళీలందరికీ ఒకే మాతృభూమి కావాలని వాదించింది.

విలీనానికి రాజు మద్దతు
1947 ఏప్రిల్లో త్రిశూర్లో జరిగిన ఐక్య కేరళ సమావేశాన్ని ప్రారంభించినది కొచ్చిన్ మహారాజు కేరళ వర్మ. తన సొంత రాజ్యమే లేకుండా పోయే ప్రణాళికకు మద్దతిచ్చిన ఆయనను మలయాళీలు ‘ఐక్య కేరళం తంపురాన్’ అని గుర్తుచేసుకుంటారు.
ఒక ఉమ్మడి భాష ఒక రాష్ట్రంగా ఎలా మారిందన్నదే ఐక్య కేరళ కథ.
1949 జూలై 1న తిరువాన్కూరు, కొచ్చిన్ విలీనమై తిరువాన్కూరు-కొచ్చిన్ రాష్ట్రం ఏర్పడింది. తిరువాన్కూరు మహారాజు చిత్తిర తిరునాళ్ బాలరామ వర్మ రాజప్రముఖ్ అయ్యారు.
కమిషన్, కొత్త పటం
భాష ఆధారంగా రాష్ట్రాలను పునర్వ్యవస్థీకరించడానికి 1953లో ఫజల్ అలీ అధ్యక్షతన రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ ఏర్పడింది. తెలుగు పాఠకులకు ఈ కథ పరిచయమైనదే: పొట్టి శ్రీరాములు ఆమరణ నిరాహార దీక్ష తర్వాత 1953లో ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడటమే ఈ కమిషన్కు దారి తీసింది. దాని సిఫార్సు మేరకు 1956 నవంబర్ 1న కేరళ పుట్టింది. మద్రాసు రాష్ట్రంలోని మలబార్ జిల్లా, దక్షిణ కన్నడలోని కాసరగోడ్ తాలూకా తిరువాన్కూరు-కొచ్చిన్లో చేరాయి.

కాలక్రమం
- 1891మలయాళీ మెమోరియల్: తిరువాన్కూరులో 10,028 మంది సంతకాలతో వినతిపత్రం.
- 1921కేరళ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ; ఒట్టపాలంలో తొలి అఖిల కేరళ రాజకీయ సభ.
- 1946ఇ. ఎం. ఎస్. నంబూద్రిపాద్ రాసిన 'ఒకటింపావు కోట్ల మలయాళీలు'.
- 1947త్రిశూర్లో ఐక్య కేరళ సమావేశం; కొచ్చిన్ మహారాజు కేరళ వర్మ ప్రారంభం.
- 1949జూలై 1: తిరువాన్కూరు, కొచ్చిన్ విలీనం.
- 1956నవంబర్ 1: కేరళ రాష్ట్రం ఆవిర్భావం.
