సముద్రం దాటిన చోళ నౌకాదళం: రాజేంద్ర చోళుడి శ్రీవిజయ దండయాత్ర

సుమారు 1025లో చోళ చక్రవర్తి మొదటి రాజేంద్రుడు బంగాళాఖాతం దాటి ఒక నౌకాదళాన్ని పంపాడు. దాని లక్ష్యం సుమత్రాలోని పాలెంబాంగ్ కేంద్రంగా ఉన్న శ్రీవిజయ సామ్రాజ్యం. హిందూ మహాసముద్ర వ్యాపారాన్ని చైనాతో కలిపే మలక్కా జలసంధి శతాబ్దాల పాటు శ్రీవిజయ అధీనంలో ఉండేది.

స్నేహితుడిపైనే దాడి ఎందుకు?

రెండు సముద్ర శక్తులూ మొదట స్నేహితులే. నేడు నెదర్లాండ్స్‌లోని లైడెన్‌లో ఉన్న రాగి శాసనాల ప్రకారం, శ్రీవిజయ రాజు ఒకరు నాగపట్నంలో చూడామణి విహారం అనే బౌద్ధ విహారాన్ని కట్టించాడు; మొదటి రాజరాజు దాని నిర్వహణకు ఒక గ్రామాన్ని దానం చేశాడు. మరి దాడి ఎందుకు? ఏ ఆధారమూ కారణాన్ని నేరుగా చెప్పదు. వ్యాపార మార్గంపై పట్టు, తమిళ వర్తకులపై సుంకాలు, చైనాతో దౌత్య పోటీ అని చరిత్రకారులు ఊహిస్తారు.

శాసనాల్లో దండయాత్ర

రాజేంద్రుడి మెయ్‌కీర్తి, అంటే ఆలయ గోడలపై చెక్కిన రాజ ప్రశస్తి, నౌకాదళం దాడి చేసిన ప్రదేశాల జాబితా ఇస్తుంది. వాటిలో నేటి మలేషియాలోని కెడా, అంటే కడారం, ఉంది. అందుకే రాజేంద్రుడికి ‘కడారం కొండాన్’ బిరుదు. శ్రీవిజయ రాజు సంగ్రామ విజయోత్తుంగవర్మను బందీగా పట్టుకున్నారని కూడా అది చెబుతుంది. ఆసక్తికరంగా, ఆ రాజు పేరు మనకు తెలిసింది శత్రువు చేసిన ఈ పొగడ్త వల్లనే.

ఒక దాడి ఒక సామ్రాజ్యం కాదు: చోళులు ఆగ్నేయాసియాను పాలించారనడానికి ఆధారం లేదు.

ఆ తర్వాత

శ్రీవిజయలో చోళులు శాశ్వత పాలన సాగించినట్లు ఆధారం లేదు. కానీ వ్యాపారం ఆగలేదు: 1088లో సుమత్రాలోని బారూస్‌లో ఒక తమిళ వర్తక సంఘం శాసనం వేయించింది. చోళుల సామంతులుగా ఉన్న వేంగి తూర్పు చాళుక్యులతో రాజేంద్రుడి కుటుంబానికి వివాహ బంధాలు ఉండేవి; ఆ బంధం నుంచే తర్వాత కులోత్తుంగ చోళుడు వచ్చాడు.