కావేరి ఒండ్రుమట్టితో సామ్రాజ్యం కట్టిన చోళుల కథ
నీరు, వరి, గ్రామ సభలు, ఆలయాలు, సముద్ర వ్యాపారం: చోళుల అధికారం ఎలా పెరిగింది.

చోళుల అధికారానికి మూలం కావేరి డెల్టా. తంజావూరు చుట్టూ ఉన్న ఈ సారవంతమైన మైదానం, దాని కాలువల వల్ల దక్షిణ భారతదేశంలోని అత్యంత సంపన్న వరి ప్రాంతాల్లో ఒకటిగా మారింది. గోదావరి, కృష్ణా డెల్టాల రైతులకు ఈ కథ సుపరిచితమే: నది, కాలువ, వరి కలిస్తే రాజ్యాలు పుడతాయి.
కావేరి ఇచ్చిన వరం
కావేరిపై కట్టిన ప్రాచీన రాతి ఆనకట్ట కల్లణైని తొలి చోళ రాజు కరికాలుడు కట్టించాడని సంప్రదాయం చెబుతుంది. శతాబ్దాలుగా మరమ్మతులతో అది నేటికీ వాడుకలో ఉంది.
తంజావూరు స్వాధీనం
సుమారు 850లో విజయాలయుడు తంజావూరును స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. అక్కడి నుంచి మధ్యయుగ చోళుల కథ మొదలవుతుంది. రాజకుటుంబంలో సంఘర్షణలూ ఉండేవి: యువరాజు ఆదిత్య కరికాలుడి హత్యను, ఆ తర్వాతి శిక్షను ఉడైయార్గుడి శాసనం నమోదు చేసింది.

ఓటు వేసిన గ్రామాలు
గ్రామాల్లో సభలు ఉండేవి: సాధారణ గ్రామాల్లో ‘ఊర్’, బ్రాహ్మణులకు దానంగా ఇచ్చిన గ్రామాల్లో ‘సభ’. 919, 921 నాటి ఉత్తరమేరూర్ శాసనాలు కమిటీ సభ్యులను కుడవోలై పద్ధతిలో, అంటే తాటాకు చీటీలను కుండలోంచి తీసి, ఎంచుకునేవారని వివరిస్తాయి.
బ్యాంకుగా మారిన ఆలయం, సముద్రం దాటిన వరి
వితంతు రాణి సెంబియన్ మహాదేవి ఇటుక గుడులను రాతి ఆలయాలుగా పునర్నిర్మించింది. మొదటి రాజరాజు నాడుల పైన ‘వళనాడు’ అనే పెద్ద విభాగాలను ఏర్పాటు చేశాడు; సుమారు 1010లో తంజావూరు మహా ఆలయాన్ని పూర్తి చేశాడు. ఆ ఆలయం అప్పులు ఇచ్చింది, లెక్కలు రాసింది. అతని కుమారుడు రాజేంద్రుడి నౌకాదళం సముద్రం దాటి శ్రీవిజయ వరకు వెళ్లింది.
చోళుల పాలన కేంద్రీకృతమైనదని నీలకంఠ శాస్త్రి చిత్రించారు; అది వదులైన ‘విభాగ రాజ్యం’ అని బర్టన్ స్టెయిన్ వాదించారు. ఈ చర్చ నేటికీ సాగుతోంది.

కాలక్రమం
- ~200సంప్రదాయం ప్రకారం కరికాల చోళుడి కల్లణై.
- ~850విజయాలయుడు తంజావూరును స్వాధీనం చేసుకుంటాడు.
- 919ఉత్తరమేరూర్ శాసనం: కుడవోలై ఎన్నిక.
- ~1010తంజావూరు మహా ఆలయం.
- ~1025రాజేంద్రుడి సముద్రాంతర దాడి.